Nhiễm sắc thể

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Cấu trúc của NST. (1) Chromatid . (2) Tâm động - nơi 2 chromatid đính vào nhau, là nơi để NST trượt trên thoi vô sắc trong quá trình nguyên phân và giảm phân. (3) Cánh ngắn. (4) Cánh dài.

Nhiễm sắc thể có cấu trúc gồm bốn bậc cấu trúc không gian. Cấu trúc bậc một là chuỗi xắn kép ADN. Các cấu trúc bậc cao hơn là sự cuộn xoắn của ADN đó,kết hợp với các protein.

NST là vật liệu di truyền ở cấp độ tế bào, có vai trò rất quan trọng trong di truyền.

[sửa] Cấu trúc nhiễm sắc thể

Cấu trúc hiển vi của nhiễm sắc thể có hình dạng đặc trưng ở kì giữa của quá trình nguyên phân. Lúc đó, nhiễm sắc thể gồm hai nhiễm sắc tử chị em (còn gọi là crômatit) gắn với nhau ở tâm dộng (eo thứ nhất hay còn gọi là eo sơ cấp), chia nó thành hai cánh. Tâm động còn là điểm đính nhiễm sắc thể vào sợi tơ vô sắc của thoi phân bào. Nhờ vậy, khi sợi tơ co rút trong quá trình phân bào thì các nhiễm sắc thể sẽ theo đó di chuyển về hai cực của tế bào. Ở một số nhiễm sắc thể còn có eo thứ hai (eo thứ cấp).

Bên trong mỗi nhiễm sắc tử chị em là một phân tử ADN (acid deoxiribonucleic), protein loại histol có vai trò cốt lõi trong việc cuộn lại các phân tử ADN và các protein không histol. Sợi ADN dài quấn quanh các protein loại histon tạo nên nucleosom là đơn vị cấu trúc của nhiễm sắc thể.

[sửa] Đặc điểm của bộ nhiễm sắc thể

Tế bào của mỗi loài sinh vật khác nhau thì có bộ nhiễm sắc thể khác nhau, đặc trưng về số lượng và hình dạng của mỗi loài. Số lượng bộ nhiễm sắc thể trong bộ lưỡng bội không phản ánh được trình độ tiến hóa của loài.

Đường kính của nhiễm sắc thể có chiều dài từ 0,5-50 micrômét, đường kính từ 0.2-2 micromét, đồng thời có bốn hình dạng đặc trưng là hình móc, hình que, hình hạt và chữ V.

[sửa] Một số bộ nhiễm sắc thể đặc trưng của loài

[sửa] Động vật

• Bộ NST của con người là 2n=46 (n=23).
• Bộ NST của tinh tinh là 2n=48 (n=24).
• Bộ NST của gà là 2n=78 (n=39).
• Bộ NST của ruồi giấm là 2n=8 (n=4).
• Bộ NST của cá chép là 2n=114 (n=57).
• Bộ NST của ruồi nhà là 2n=12 (n=6).

[sửa] Thực vật

• Bộ NST của cà chua là 2n=24 (n=12).
• Bộ NST của đậu Hà Lan là 2n=14 (n=7).
• Bộ NST của ngô là 2n=20 (n=10).
• Bộ NST của lúa nước là 2n=24 (n=12).
• Bộ NST của cải bắp là 2n=18 (n=9).

Bài này còn sơ khai trong lĩnh vực Sinh học. Chúng ta đang có những nỗ lực để hoàn thiện bài này. Nếu bạn biết về vấn đề này, bạn có thể giúp đỡ bằng cách viết bổ sung (trợ giúp).